Featured The State of Myanmar: ISP–Myanmar’s Annual Strategic Review and Foresight 2025–2026 State of Myanmar by ISP Admin
3 Mar 2026 တော်လှန်ရေးမှာ အာသာဖြေကြသူများ အတိတ်က မစွမ်းနိုင်ဖြစ်ရတာ၊ ဂုဏ်သိက္ခာချို့ယွင်းတာ၊ ငွေကြေးချို့တဲ့တာ စတဲ့ဒဏ်တွေကို ခံစားရင်း ရလာခဲ့တဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာ (trauma) တွေကို အာဏာရှိလာတဲ့အခါ ငွေကြေးအရ အမြတ်ထုတ်တာ၊ ဆင်းရဲဒဏ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ လုံခြုံမှုကင်းမဲ့စိတ် (Insecurity) ကို ငွေကြေးနဲ့ဖြစ်စေ၊ အာဏာနဲ့ဖြစ်စေ ဖာထေးတာတွေ လုပ်လာကြပါတယ်။ စာရေးသူကိုယ်တိုင်လည်း တော်လှန်ရေးနယ်ပယ်ထဲမှာ ပါဝင်နေသူတဦးဖြစ်တဲ့အလျောက် ဒီလိုကိစ္စတွေကို မကြာခဏ တွေ့မြင်ခဲ့ရပါတယ်။
24 Feb 2026 အာရက္ခကို စွန့်ခွာခြင်း သူချစ်တဲ့ အာရက္ခဒေသဟာ အနောက်မှာ တရွေ့ရွေ့ ကျန်ခဲ့ပြီ။ စားဝတ်နေရေးအောက်မှာ ထက်သန်လွန်းတဲ့ မျိုးချစ်စိတ်နဲ့ ဇာတိမာန်တွေ တိုက်စားခံလိုက်ပြီလား။ ကိုယ်လွတ်ရုန်းခဲ့တဲ့သူ့ကို နောက်မျိုးဆက်တွေ ခွင့်လွှတ်နိုင်ပါ့မလား ဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့ပဲ အတားအဆီးတွေ၊ အဖမ်းအဆီးတွေကြားကနေ အာရက္ခကို သူစွန့်ခွာခဲ့ရပြီ….။
19 Feb 2026 ဥပဒေနည်းကျ ဆိုသော်လည်း တော်လှန်ရေးနယ်မြေအချို့မှာ အခွန်ကောက်ခံတဲ့အခါ အာဏာရှင်ခေတ်တွေကအတိုင်း ‘အမိန့်’ နဲ့ ကောက်ခံတာ၊ ကောက်ခံရရှိတဲ့ အခွန်ငွေကို သုံးစွဲတဲ့အခါ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အားနည်းတာတွေ ရှိနေပါတယ်။ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှုတွေမှာလည်း စနစ်ဟောင်းက ဥပဒေပုဒ်မတွေကိုပဲ အသုံးပြုပြီး တရားစီရင်နေတာမျိုးတွေ ရှိနေတာဟာ ‘စနစ်သစ်’ ကို သွားနေတဲ့ လမ်းကြောင်းအပေါ် စိန်ခေါ်မှုကြီးတခု ဖြစ်နေပါတယ်။
13 Feb 2026 ဝိပတ္တိနေ့စွဲများ မီးလောင်ပြာကျသွားတဲ့ ဝမ်းစာစပါးပုံတွေ၊ ကြွင်းကျန်ရစ်တဲ့ မီးလောင်အိမ်တိုင်ငုတ်တိုတွေကို ကြေကွဲစွာ ငေးကြည့်နေသူတွေအတွက် နွေဦးဟာ တာဝန်ကျေဖို့လိုတယ် မဟုတ်လား။ နောက်ပြီးတော့ နွေဦးအလှကို ပိုနွေးစေတဲ့ ငုနဲ့ ပိတောက်တွေ ပွင့်ဖို့လိုတယ် မဟုတ်လားလို့ ကျနော် စဉ်းစားနေမိတယ်။
30 Jan 2026 ၇၇ နှစ်မြောက် ကရင့်တော်လှန်ရေးကို ဂုဏ်ပြုဆင်ခြင်ခြင်း – ခုခံတော်လှန်ရေးမှသည် ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံတော်ကို ထုဆစ်ခြင်းသို့ ကရင်လူမျိုးများနှင့် ကေအဲန်ယူအတွက် ၇၇ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်နေ့သည် အမှတ်ရရန် နေ့ရက်တခုအဖြစ်သာမကဘဲ တခဏရပ်နား၍ မဟာဗျူဟာမြောက် ပြန်လည်သုံးသပ်ရမည့် အခါသမယ ဖြစ်သည်။
13 Jan 2026 အငြင်းပွားဖွယ် မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ဝေဝါးနေဆဲ အိန္ဒိယ မြန်မာ့ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ တိုက်ဆိုင်ပြီး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ ဖြစ်စဉ်တခုကတော့ စစ်ကော်မရှင်ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေတဲ့ ကရင်နီနဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်က တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ အိန္ဒိယမြို့တော်ကို ရောက်ရှိနေခြင်းပါပဲ။
24 Dec 2025 ကြွတက်နေဦးမည့် လူထုလှုပ်ရှားမှု ဘယ်ဆီဘယ်ခရီးသို့ လူထုဟာ အသံတိတ်သပိတ်ကတဆင့် သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံဲရေးလိုလားချက် အာသီသကို သမိုင်းအစဉ်အဆက် မပျက်မကွက် ပြသခဲ့သလို ထပ်မံပြသခဲ့ပြီးပါပြီ။ အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်တွေအတွက်တော့ ဒီအာသီသနဲ့ ပါဝင်မှုတွေကို ကြွေးကြော်သံ slogan သက်သက်တင်မဟုတ်ဘဲ ရလဒ်ထွက်စေမယ့် အစီအမံ program တွေအဖြစ် ဘယ်လိုပြောင်းလဲမလဲဆိုတဲ့ ပုစ္ဆာကို အဖြေရှာဖို့သာ လိုအပ်ပါကြောင်း တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
23 Dec 2025 အားနည်းချက်ကို ရောင်းကုန်အဖြစ် လှည့်စားနေသော စစ်ခေါင်းဆောင် စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လှည့်ကွက်က ရိုးရှင်းပါတယ်...စစ်တပ်သာ ပြိုကွဲသွားရင် မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဘယ်သူမှ မထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ ‘ကျဆုံးနိုင်ငံ’ (failed state) ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေအနေနဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ၊ လက်နက်မှောင်ခိုမှုတွေ၊ မတည်ငြိမ်မှုတွေ စတဲ့ နောက်ဆက်တွဲဂယက်တွေကို ကြုံရလာပါလိမ့်မယ်ဆိုတာပါပဲ။
22 Dec 2025 ငါတို့မှာ ဘယ်သူတွေရှိသလဲ အားနည်းချည့်နဲ့တဲ့ အင်အားစုတွေက ဘယ်လိုပဲဖြစ်ရမယ်ဆိုတဲ့ နှုန်းစံတန်ဖိုးတွေနဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို ဖြစ်ချင်စိတ်အခြေခံနဲ့ ပုံဖော်လို့မရပါဘူး...လူတိုင်းကတော့ ကိုယ့်နိုင်ငံကို မနက်ဖြန်သန်ဘက်ခါ ဖင်လန်လို၊ နော်ဝေလို ဖြစ်ချင်ကြတာချည်းပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဖြစ်ချင်စိတ်အခြေခံတခုတည်းနဲ့ အချက်အလက်အခြေခံဆန်းစစ်ချက်မပါဘဲ ကြွေးကြော်နေရင်တော့ ‘ထမင်းဆီဆမ်း ရွှေလင်ပန်း’ကမှ တကယ်ရဖို့ နီးစပ်ပါဦးမယ်။
18 Dec 2025 ပြည်ချစ်စိတ်၊ ဂုဏ်ယူမှုနှင့် သပွတ်အူတော်လှန်စိတ် ပြည်ချစ်စိတ်နဲ့ ဂုဏ်ယူမှုဟာ CDM/Non-CDM အမှတ်အသားတွေအကြားမှာ ဂယက်ထနေပါတယ်။ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ တခါတရံ လူသားဆန်တဲ့ စိတ်ခံစားချက်တွေကို ဦးစားပေးပြီး နိုင်ငံရေးစည်းမျဉ်းကို ယာယီဖြေလျှော့ကြပေမဲ့ ယေဘုယျအားဖြင့် လူထုဟာ စစ်အာဏာရှင်စနစ်နဲ့ အဆက်အသွယ် လုံးဝဖြတ်လိုနေကြပါတာကို တွေ့ရမှာပါ။
12 Dec 2025 စစ်အုပ်စု၏ရွေးကောက်ပွဲ လာရာနှင့် လားရာ – လမ်းဆုံလမ်းခွပေါ်က နွေဦးတော်လှန်ရေး ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးဖြစ်စဉ်တွေမှာ အတိုက်အခံအားလုံးကို ပါဝင်အောင်ကြိုးစား၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ရပ်တန့်ပြီး ထိုက်သင့်တဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်တွေကို ဖြေလျှော့ပြီးမှ လုပ်ကြတာပါ။ စစ်အုပ်စုကတော့ အတိုက်အခံအကုန်လုံးကို ထောင်ထဲထည့်၊ ပါတီဖျက်သိမ်း၊ ဖိနှိပ်ထားပြီး အားလုံးကို စိတ်တိုင်းကျ ချည်နှောင်ထားပါတယ်။ အကြမ်းဖက်မှုတွေလည်း ပိုလုပ်နေပါတယ်။
6 Dec 2025 ရှင်သန်ရေးနှင့် လွတ်မြောက်ရေး မွန်တို့၏လမ်းနှစ်သွယ် နှစ်ခုစလုံးဟာ သူ့နည်းသူ့ဟန်နဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ တခုနဲ့ တခု အားဖြည့်နိုင်ဖို့ထက် အပြန်အလှန် အားလျော့စေတဲ့ သံသရာထဲ ရောက်နေသလားလို့ စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်နေပါတယ်...အခုအချိန်မှာ လိုအပ်နေတာ ‘ဘယ်သူ့အယူအဆ မှန်လဲ’ ငြင်းဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကမေးခွန်းက ‘ပြည်သူမရှုံးဖို့ ဘာလုပ်ကြမလဲ’ဆိုတာပါပဲ။
27 Nov 2025 သိမ်းပိုက်ခံမြို့ထဲက မြေစာမြက်များ စစ်ပွဲအတွင်း အရပ်သားများကိုကာကွယ်ရေးအတွက် နိုင်ငံတကာဥပဒေများရှိကြောင်း မြို့ထဲမှာ ဟိုစပ်စပ်ဒီစပ်စပ်ပါတတ်သည့် လူငယ်တချို့ထံကနေ ကြားဖူးနားဝရှိဖူးသည်။ ထိုစကားကိုကြားစက ပြောနေကြသူ လူငယ်ကလေးများ၏ မျက်လုံးများကို သူ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လက်ဖြင့်ဖြဲကာ မေးလိုက်ချင်သည်။ မည်သူက မည်သူ့ကို ကာကွယ်နေသည်ကို တွေ့သနည်းဟူ၍။
25 Nov 2025 KNU ခေါင်းဆောင်ဟောင်းကို ထုတ်ပယ်ခြင်း ဒီလို လုပ်ဆောင်ကြတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ရန်သူ တကယ်ဖြစ်နေတဲ့သူတွေ ဒါမှမဟုတ် ရန်သူလို့ ထင်မြင်ယူဆမိကြတဲ့သူတွေ၊ သဘောတရားရေး ယိမ်းယိုင်တာ၊ အဂတိလိုက်စားမှုရှိတာ (တော်လှန်ရေးစကားမှာတော့ လူတန်းစားဗီဇမမှန်တာ၊ ဖောက်ပြန်တာ) တွေ ရှိလာရင် အရေးယူကြရတယ် ဆိုတာမျိုးပါ။ ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ အချို့သောသူတွေကို ကာလတခုအကြာမှာတော့ ပြန်ပြီးသူကောင်းပြု၊ အသိအမှတ်ပြုလက်ခံရတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။
24 Oct 2025 တော်လှန်ဘုရား အဆူဆူနှင့် နွေဦး၏ စက်ခေါင်းများ ပြောလည်း ပြော၊ ကြောက်လည်း ကြောက်ရသည်။ ပွင့်တော်မူကုန်ပြီးသော တော်လှန်ဘုရားများ၊ ပွင့်တော်မူလတ္တံ့သော ဗျာဒိတ်တော်ရ ကိုယ်တော်များ ရွှေစိတ်တော် ငြိုငြင်မှာစိုးသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစာစုကို ဖတ်မိရင်း “ငါ့များ ပြောနေသလား”ဟု တွေးမိကုန်ကြလျှင် “ဟုတ်တယ် ခင်ဗျားကို ပြောနေတာပါပဲခင်ဗျာ”ဟူ၍ တဦးဆိုင်နာမ် တွေးပေးစေလိုသည်။